YUKARI ÇIK

Çanakkale Travel
Çanakkale Travel
Anzac Hotel Çanakkale Şehitlik Turu
31 Temmuz 2017 tarihinde eklendi

Biga 1935’te Nasıl Harabeye Dönmüştü?

1930’larda Biga, küçük bir kazaydı. Sokakları dardı. Hafif bir yamaçtan sonra, kenarında bir çay geçen kıyı mahalleleri vardı. Çay kenarında iki veya üç katlı evler vardı.  Genellikle evlerin üçüncü katı bir süre tamamlanmazdı.  Ev sahipleri o sıralarda uğur getirmez diye hep üst katları birden tamamlamazlar ve bir süre yarım bırakırlardı. Evlerin alt katları taştan üstleri ise ahşaptandı. Bunlar adeta birer konaktı. Köprüyle geçildikten sonra söğütlükler ve daha sonra da bağlar ve bahçeler bulunuyordu. Biga’da görevli olanlar Yaz geldiğinde çay kenarında bir bahçe kiralar orada sebze meyve yetiştirirlerdi. Kullanılacak su çaydan alınırdı. Tarihler 29 Temmuz 1935 Pazartesi gününü gösteriyordu. Sıcak bir yaz günüydü. Saat 19.30’da birden bir patlama duyuldu ve Biga Çarşısı’nda bulunan Biga İnhisarlar Barut Bayii (Biga Tekel Barut Satış Dükkânı)’nde hızla yayılacak olan yangın başladı.  Gürültüyü duyan ve dışarı çıkan esnaf önce bir bomba patladığı zannetti. Halk kendini evlerinden dışarı attı. Acaba yeniden savaş mı başlamıştı. Zaten İtalya ile ilişkiler gergindi. İtalyanlar Boğazı geçip Biga’ya mı gelmişlerdi? Yoksa havadan mı bombalanıyordu, Biga… Bir anda ne olduğunu anlamaya çalışan halk, Belediye Başkanı Raşit Usumi’nin sesi ile olayı anladı. Belediye Başkanı ve Kaymakam bir taraftan yangına müdahale etmek için uğraşırken diğer taraftan da Çanakkale’ye haber verdiler. Jandarma yangına müdahale etmekte gecikmedi. Biga İnhisarlar Barut Bayii dükkânında çıkan ateş gösterilen tüm ihtimam ve gayrete rağmen patlamalar sebebiyle etki alanını hızla genişletti. Halkın hemen evlerini terk etmeleri ve patlamaların olduğu yangın yerinden uzaklaşmaları istendi. Kaymakam Bey, Çanakkale Vali Vekili’ne durumu hemen bildirdi. Çanakkale Valililiği Belediyeye ait olan arazözü Biga’ya gönderdi. O sırada zaten bir tane yangın arazözü vardı. Bayramiç Kaymakamlığı’na haber verildi ve Bayramiç’teki motorlu tulumbanın da hemen yola çıkarılması kaymakamlığa emredildi. Ayrıca Gönen ve Balıkesir’den de yangına müdahale için arazözler geldi. Çanakkale Vali Vekili Mektupçu Alaattin Bey, Belediye Başkanı Osman Gürel ve iki polis memuru ile birlikte yangını incelemek ve gerekli tedbirleri almak üzere Biga’ya hareket etti. Heyet Biga’ya geldiğinde hala patlamalar devam ediyor ve yangın bütün şiddetiyle sürüyordu. Patlamaların sürmesi sebebiyle yapılan bütün müdahaleler kısıtlı kalıyordu. Biga neredeyse savaş alanı gibiydi. Gece saat 23’e doğru yangının hafiflediği ve patlamaların durduğu görüldü. 30 Temmuz Salı günü saat 02’de ise Biga yangını tamamen söndürüldü. Biga’da hasar çok büyüktü. Yangın söndürüldükten sonra ilk anda yanan ev ve dükkânların gerçek sayısı anlaşılamamıştı. Tahminen 130 ev ve 50 dükkân ile Biga Orman İdaresi, Biga Askerlik Şubesi ve bir ilkokul tamamen yanmıştı. Yangında insanca bir zayiat olmadı. Açıkta kalan halk, otellere ve büyük binalara yerleştirildi. Yiyecek için de tedbirler alındı. Yangının çıkışı konusunda incelemeler yapıldı ancak bir kasıt bulunamadı. Yangından sonra Trakya Genel Müfettişi Vekili ve İçişler, Bakanlığı Müsteşarı Vehbi Demirel hem göçmen işlerini hem de Biga yangınını incelemek üzere yanında Bayındırlık ve İskân Müdürleri olduğu halde Çanakkale Vilayeti’ne gelerek çeşitli ilçelerde incelemelerde bulunmuştu. Bundan sonra Trakya Umum Müfettişliği tarafından Biga’nın bir imar planı hazırlandı. Ama yangında kül olan tarihi evler, geleceğe mekânla taşınabilecek olan anıları da beraberinde götürdü. Geriye eski Biga’ya ait birkaç fotoğraf kaldı. 

5119 kez okundu
Yazarın Diğer Yazıları
1939 Yılında Kıbrıs’tan Çanakkale’ye Neden Eşek Getirildi? 12 Ekim 2019
Çanakkale Boğazı’nda Amerikalı Bir Kadın Sporcunun Başarısı 05 Ekim 2019
Bir Zamanlar Çanakkale’de Bir “Kırıkçatal Meyhanesi” Vardı 28 Eylül 2019
Bigalı “Mehmet Kazım’ın İstiklal Mücadelesi İle Geçen Bir Ömrü 14 Eylül 2019
Cumhuriyetin Onuncu Yılında Bayramiç’te Radyo Keyfi 25 Ağustos 2019
Türk İnkılâbı’nın Uygarlık Dünyasına Yaptığı En Büyük Hizmet: “Hayvan Vebasını Yok Etmesi” 09 Ağustos 2019
Mehmet Cavit Bey ve Osmanlı Bankası Çanakkale Şubesi’nin İlginç Serüveni 28 Temmuz 2019
Çanakkale’nin Kültür ve Eğlence Hayatında Unutulamayan Emek Sineması 03 Temmuz 2019
Genç Kalemler Dergisi’nde Bir Çanakkaleli Genç “Mehmet Ali Tevfik Bey” 24 Haziran 2019
Rüyası Atlantik’i Geçmekti 16 Haziran 2019
Çanakkale’deki İki Pakistanlı Hayırsever 09 Mayıs 2019
Cumhuriyet Döneminde Çanakkale’deki İtalyan Konsolosu Aşil Ksantapulo’nun Hayatı 01 Mayıs 2019
TBMM’nin Açılışının 99’ncu Yıldönümünde İşgalden Kurtuluşa 22 Nisan 2019
Çanakkale Boğazı’nda Bir Kaza: “Dumlupınar Faciası” 03 Nisan 2019
Dardanos Tabyasından Savaşa Bakmak 16 Mart 2019
Kilitbahirli Bir Sinema Ustası: “Ferdi Tayfur” 02 Mart 2019
Erzincan Depremi ve Sel Felaketine Çanakkalelilerin Yardımı 23 Şubat 2019
2. Dünya Savaşı Yıllarında Çanakkale’de Bir Cumhuriyet Savcısı “Hayrettin Perk” 02 Şubat 2019
Çanakkale’nin 1955’te Şeker İhtiyacı ve Şeker İmalatçısı Yahudi İsak Bey’in Bir Mektubu 25 Ocak 2019
60 Yıl Önce Bir Cumhurbaşkanı’nın Yorumu: “Çanakkale’yi Tanıtamıyorsunuz” 19 Ocak 2019