YUKARI ÇIK

Çanakkale Travel
Çanakkale Travel
Anzac Hotel Çanakkale Şehitlik Turu
06 Aralık 2018 tarihinde eklendi

Reşat Nuri’yi Hatırlarken

Osmanlı Devleti’nin dağılmaya yüz tuttuğu 19.yüzyılın sonlarında bir doktor ve bir valinin kızının oğlu olan Reşat Nuri Güntekin 1889’da İstanbul’da hayata gözlerini açtı. Çanakkale’nin havasını teneffüs etmesi ise kendisinin deyimi ile babasının tayininin askeri hekim olarak Çanakkale’ye çıkması ile başlamıştı. Reşat Nuri, o zaman daha beş buçuk yaşındadır ve o çocuk hafızası ile Marmara Denizi’ni aşarak ilk kez gördüğü, sahilinde yabancı tüccarlar ve konsolosların konaklarının sıra sıra dizildiği onbeşbin nüfuslu Kale-i Sultaniye’yi (Çanakkale) hayatı boyunca hatırlayacaktı. O sırada Çanakkale, sekizbinbeşyüz  Müslüman, beşbin Rum, binbeşyüz Yahudi, bin Ermeni ve üçyüz kadar yabancı tüccar ve konsolos ailelerinin yaşadığı şirin bir sahil kasabasıydı. Reşat Nuri’yi en çok etkileyen Fatih Sultan Mehmet’in yaptırdığı Çimenlik Kalesi olmuştu. Zira çocukluğu bu kalenin çevresinde geçecek ve oradaki okulunu, arkadaşlarını hiç unutmayacaktı. Reşat Nuri’nin hiç unutmadığı Çanakkale’de geçen çocukluk yılları bir süre sonra babasının tayini nedeniyle İzmir’e gitmeleriyle sona erdi. Gençliğe adımını attığında ailesiyle İstanbul’a gelen Reşat Nuri, burada Saint Joseph Lisesi’nden ve sonra da İstanbul Darülfünun’u Edebiyat Fakültesi’nden mezun oldu ve önce Bursa Lisesi’nde daha sonraları da İstanbul’un tanınmış liselerinden öğretmenlik ve yöneticilik yaptı. 

Reşat Nuri, bir taraftan öğretmenlik yaparken diğer taraftan da özellikle kız çocuklarının okumalarını teşvik etti. Bunda hiç şüphesiz O’nun Çalıkuşu romanının çok etkili olduğunu belirtmek gerekir.  Reşat Nuri, Çalıkuşu romanının kahramanını kendisinin çocukluğunun geçtiği Çanakkale’de yaratmıştı. Çalıkuşu’nun Feridesi, Reşat Nuri’nin çocukluğunda ailece oturdukları ve daha sonra da Çanakkale’ye geldiğinde kaldığı evde hayat buldu. Bahçesindeki çitlenmik ağacı altında komşu kadınlarla sohbetleri böylece ölümsüz hale geldi. Çalıkuşu’nun Feridesi adeta bugünün Çanakkalesi’nin hanımlarını anlatır: Feride’ye göre Çanakkaleli kadınlar o zaman da “Vefakâr, çalışkan, hayatlarından memnun, munis ve sade insanlar çalışmak gibi eğlenmeyi de seviyorlardı. 

Reşat Nuri’de Çanakkale sevdası ve özlemi sadece Çalıkuşu ile sınırlı değildi. Gizli El romanı ile Çanakkale Savaşları sırasında vatan savunmasına katılanları dile getiriyordu, romanın kahramanı Şeref Bey’in ağzından…Zaman zaman da yurtdışında okuyanların düşüncelerini kâğıda dökerek Çanakkale özlemi açığa vurur Reşat Nuri…O zaman da bu özlemin adı Harabelerin Çiçeği adını alır. Paris’ten Ayvacık’a oradan Kösedere Köyü’ne… Bir yangın nedeniyle yüzü yanan Harabelerin Çiçeği’nin kahramanı Doktor Süleyman, ancak sütninesinin yanında bulacaktır, huzur ve dinginliği… İlk kez Çanakkale’de sokaklardan geçerken pencerelerden kendisi için söylenen “Ninenin Süleyman’ısözü ile kendine güven duyacak ve yüzünün çirkinliğinden utanmayacaktır, Süleyman. Çanakkale, Harabelerin Çiçeğinin de şansını değiştirecektir. Reşat Nuri belki de bu satırlarda belirttiği gibi hayatının yorgunluğunu Çanakkale’de atmak istiyordu, ama olmadı. Öğretmenlik, yöneticilik, müfettişlik, iki dönem Çanakkale milletvekilliği ve Paris’te UNESCO Temsilciliği buna engel oldu. Ama onun Çanakkale özlemi ve sevgisi hiç bitmedi. Biz de onu unutmadık. 7 Aralık 1956'da aramızdan ayrıldı ama hala yazdığı romanlar, hikâyeler ve köşe yazıları başvuru eserimiz ve zevkle okuduğumuz eserler. Yıllar geçti bu dünyadan Reşat Nuri göçeli ama eserleri ile o ebedi bir şahsiyet…

388 kez okundu
Yazarın Diğer Yazıları
TBMM’nin Açılışının 99’ncu Yıldönümünde İşgalden Kurtuluşa 22 Nisan 2019
Çanakkale Boğazı’nda Bir Kaza: “Dumlupınar Faciası” 03 Nisan 2019
Dardanos Tabyasından Savaşa Bakmak 16 Mart 2019
Kilitbahirli Bir Sinema Ustası: “Ferdi Tayfur” 02 Mart 2019
Erzincan Depremi ve Sel Felaketine Çanakkalelilerin Yardımı 23 Şubat 2019
2. Dünya Savaşı Yıllarında Çanakkale’de Bir Cumhuriyet Savcısı “Hayrettin Perk” 02 Şubat 2019
Çanakkale’nin 1955’te Şeker İhtiyacı ve Şeker İmalatçısı Yahudi İsak Bey’in Bir Mektubu 25 Ocak 2019
60 Yıl Önce Bir Cumhurbaşkanı’nın Yorumu: “Çanakkale’yi Tanıtamıyorsunuz” 19 Ocak 2019
Çanakkaleli Tuncer Akagün’ün Körpe Ruhuna 05 Ocak 2019
Çanakkale’nin Unutulmaz Tatlarından “Çan-Ka Gazozları” 30 Aralık 2018
Türkiye’de İlk Yılın Öğretmeni “Refet Angın” 24 Kasım 2018
Harf Devrimi’nin 90. Yılı ve Çanakkale 02 Kasım 2018
Troia Yılında Hüseyin Akif Terzioğlu’nu Hatırlamak 27 Ekim 2018
Çanakkale’de Belediye Otobüsleri Ne Zaman ve Nasıl Hizmete Başladı? 20 Ekim 2018
Unutulan Gelibolu İlahisi 22 Eylül 2018
Baki Vandemir’in Çanakkale’ye Bir Armağanı: “Çanakkale Orduevi” 15 Eylül 2018
Çanakkale’de Hepimizin Kitap Almak İçin Sırada Beklediği Yayınevi 11 Eylül 2018
Çanakkale Gazilerini Kurtardı, Siyasete Yenik Düştü 16 Ağustos 2018
Çanakkale Karması - Fenerbahçe ve Dostluk 04 Ağustos 2018